Share this

Cao-onderhandelingen voor de schoonmaakbranche (OSB)

Cao-onderhandelingen voor de schoonmaakbranche: van doemscenario tot lichtend voorbeeld

Aanleiding
Cao-onderhandelingen van de schoonmaak- en glazenwassersbranche kenden zowel in 2013-2014, 2012-2011 als in 2009-2010 een tumultueus karakter. Acties van vakbond FNV zorgden ervoor dat de schoonmaak in grote delen van het land ‘plat’ ging. Gevolg waren smerige perrons, vertrekhallen en andere publieke locaties. Dit kwam de beeldvorming van de schoonmaakbranche niet ten goede, integendeel. ‘Den Haag’ en de samenleving morden. Er ontstond een generiek beeld van de schoonmaker als ‘een onderbetaalde, miskende werknemer’. Schoonmaakbedrijven daarentegen kregen vaak het etiket ‘weinig sociaal’ opgeplakt. De cao die er na veel vijven en zessen toch kwam, was geen evenwichtig akkoord. Bonden waren de bovenliggende partij.

Eind 2016 zouden de onderhandelingen over een nieuwe cao starten. Schoonmaakbedrijven, verenigd in werkgeversorganisatie OSB (Ondernemersorganisatie Schoonmaak- en Bedrijfsdiensten), onderkenden tijdig de noodzaak om goed voorbereid en ‘gericht’ aan de onderhandelingstafel te verschijnen. Doel was om de reputatie van de schoonmaaksector en die van OSB als werkgeversorganisatie te verbeteren. De brancheorganisatie wilde als sociale partner een zelfbewuste, proactieve houding aannemen en uitstralen. Ultiem doel was een gebalanceerde cao.

Vraag aan MSLGROUP
OSB verzocht MSLGROUP, i.c. corporate affairs director Erik Martens, om op semi-detacheringsbasis te adviseren over het managen van haar reputatie, het proactief onderhouden van goede relaties met alle stakeholders en het bevorderen van overtuigende inhoudelijke communicatie. De cao-onderhandelingen 2016-2017 moesten en zouden anders verlopen.

Dat is ook gebeurd. OSB zelf had na de moeizame cao-onderhandelingen van 2013-2014 het verstandige besluit genomen om de relatie met de vakbonden te herijken aan een zogeheten Vernieuwingstafel. Daar spraken de sociale partners, zonder druk van het cao-proces, doorlopend over de uitdagingen waarmee de schoonmaakbranche te maken heeft. Zo zetten zij gezamenlijk een stip aan de horizon.

Onder leiding van een nieuwe voorzitter en directeur sloeg OSB zo een weg in van verbinding en van proactief, helder communiceren met al haar stakeholders. Die nieuwe aanpak zou snel haar vruchten afwerpen. Daaraan vooraf ging een zorgvuldig proces van teamsamenstelling, inhoudelijke voorbereiding en scenario-denken vooraf.

In verbinding
In nauwe en soepele samenwerking met voorzitter, directeur en communicatiemanager van OSB stippelde MSLGROUP een heldere communicatiestrategie uit en bewaakte de tactisch-operationele uitvoering ervan. Alle denkbare scenario’s werden voorbereid. Vrijwel dagelijks was er de interactie met het onderhandelingsteam. Voor, tijdens en na de onderhandelingsronden was er feed forward en terugkoppeling aan en dialoog met alle relevante stakeholders: intern, schoonmaakbedrijven, hun klanten, (vak)media, niet-leden, VNO-NCW, politiek Den Haag en vakbonden (jazeker!).

In minder dan vier maanden slaagde het OSB-onderhandelingsteam een evenwichtige cao af te sluiten met de vakbonden. Zonder stakingen, zonder gedoe, met respect voor elkaars doelen en posities en constant in verbinding met haar stakeholders.

Open houding
MSLGROUP heeft veel ervaring in het communicatief begeleiden van cao-onderhandelingen en andere ingrijpende HR-processen (organisatieontwikkeling, reorganisaties, pensioenregelingen). Succesvolle cao-onderhandelingen beginnen altijd met het op orde hebben van je eigen verhaal (doel, aanpak, check in the mirror) en het ‘richten’ van de onderhandelingsdelegatie en haar entourage van adviseurs. Het verhaal moet duidelijk zijn, evenals de rollen en verantwoordelijkheden. Spreken met één stem is belangrijk, evenals als gedeelde boodschappen. Het is een open deur, maar een goede voorbereiding is inderdaad het halve werk. Een ‘onafhankelijke’ sparring partner van buiten de eigen organisatie bewijst daarbij goede diensten.

Essentieel is een open houding: luisteren naar relevante geluiden om je heen, deze constant duiden en op basis daarvan scenario’s bouwen en aanpassen. Hetzelfde geldt voor gerichtheid en timing, die zijn van groot belang. Alleen waar relevant en nodig inhoudelijk reageren op een duidelijke en overtuigende wijze en volgens een duidelijke ‘commandostructuur’: alleen de woordvoerder voert het woord. Dat voorkomt een bombardement aan gefragmenteerde, divergerende en vaak emotionele boodschappen.

Epiloog
Na het succesvol afsluiten van de schoonmaak-cao complimenteerde De Telegraaf in een redactioneel commentaar OSB met ‘het succes dankzij een uitgestippeld voortraject: een voorbeeld voor polderend Nederland’. Een mooier compliment kun je niet krijgen.